ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ
ο πρώτος μήνας του έτους χρωστάει το όνομά του στο θεό των Ρωμαίων, τον Ιανό. Ο λαός μας τον λέει Κρυαρίτη, Κλαδευτή, Τρανό και έχει βγάλει πολλές παροιμίες γι' αυτόν, όπως:
α) Του Γενάρη το φεγγάρι λάμπει σαν μαργαριτάρι.
β) Γενάρης μήνας του Χριστού κι αρχιμηνιά του κόσμου. Τον Ιανουάριος οι αγρότες ασχολούνται με το μάζεμα των ελιών, των εσπεριδοειδών κ.α. Κυριαρχούν, βέβαια, οι γιορτές των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων με τα αμέτρητα έθιμα, λίγο πολύ γνωστά σε όλους μας.

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ
H ονομασία του είναι από το λατινικό ρήμα februare που σημαίνει καθαρίζω. Ήταν μήνας αφιερωμένος στους νεκρούς. Αλλιώς τον λέμε Κουτσοφλέβαρο, Κλαδευτή, Ληψομήνα. Οι αγρότες τώρα ασχολούνται με κλάδεμα και φύτεμα αμπελιών και όψιμων κηπευτικών.
Παροιμίες για το Φεβρουάριο:
α) Σου 'πανε Φλεβάρη, βρέξε κι αλησμόνησες να πάψεις.
β) Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει, καλοκαίρι θα μυρίσει, μα κι αν δώσει, μες στο χιόνι θα μας χώσει. Οι Απόκριες είναι η γιορτή που συνδέεται άμεσα με το Φεβρουάριο.

ΜΑΡΤΙΟΣ
Οι Ρωμαίοι έλεγαν το Θεό Άρη Mars και από αυτόν πήρε την ονομασία του ο Μάρτιος. Είναι ο μήνας της καλής σοδιάς και της βλάστησης. Τον λέμε και Ανοιξιάτη, Βλάσταρο, Παλουκοκάυτη. Γεωργικές ασχολίες είναι το κλάδεμα, η σπορά λαχανικών, το όργωμα καπνών.
Παροιμίες:
α)Μάρτης βρέχει, θεριστάδες χαίρονται.
β) Λείπει ο Μάρτης απ' τη Σαρακοστή; Το Μάρτιο γιορτάζουμε τη διπλή γιορτή της 25ης και του ευαγγελισμού της Θεοτόκου.

ΑΠΡΙΛΙΟΣ
Aperio στα λατινικά θα πει ανοίγω, άρα ο Απρίλιος είναι αφιερωμένος στην άνοιξη και τη χαρά. Αν και οι παροιμίες λένε:
α) Και τ' Απριλιού τις 18, πέρδικα ψόφησε στ' αυγό.
β) Ένας κούκος δε φέρνει την Άνοιξη. Ο λαός μας τον λέει και Ανοιξιάτη, Λαμπριάτη, Αιγιωργίτη. Οι γεωργοί σπέρνουν καλαμπόκι, βαμβάκι, καρπούζια, πεπόνια. Προσέχουν πολύ πιθανή χαλαζόπτωση. Τον Απρίλιο συνήθως πέφτει το Πάσχα, μεγάλη γιορτή της χριστιανοσύνης.

ΜΑΙΟΣ
Οι Έλληνες τον λέμε Λούλουδο, Φουσκοδέντρη, Κερασάρη. Το όνομά του όμως, προέρχεται από το majores = πρόγονοι. Οι αγρότες φοβούνται αυτήν την εποχή το χαλάζι, τη βροχή, τα ζωύφια που μπορεί να καταστρέψουν την παραγωγή τους. Η Πρωτομαγιά και η γιορτή των ισαποστόλων Κωνσταντίνου και Ελένης είναι οι σημαντικότερες αυτού του μήνα. Παροιμίες:
α) Τώρα μάγια, τώρα δροσιά, τώρα το καλοκαίρι.
β) Μάης άβρεχτος, χρόνια ευτυχισμένα.

ΙΟΥΝΙΟΣ
Ο μήνας αυτός ήταν από τους Ρωμαίους αφιερωμένος στη θεά Juno = Ήρα. Εδώ τον λέμε και Θεριστή, Ορνιαστή, Ερηνιαστή. Τον Ιούνιο ξεκινούν οι μεγάλες δουλειές των γεωργών, θέρος, τρύγος, πόλεμος! Η γιορτή του Αι-Γιάννη τού Φανιστή, του Απορνιαστή, του Ριγανά και του Κλήδονα είναι η πιο σπουδαία κατά τον Ιούνιο.
Παροιμίες:
α) Μη σε γελάσει ο βάτραχος και το χελιδονάκι, αν δε λαλήσει ο τζίτζικας, δεν είν' καλοκαιράκι.

ΙΟΥΛΙΟΣ
O Γαίος Ιούλιος Καίσαρας, δημιουργός της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας έδωσε το όνομα του στον Ιούλιο. Οι Έλληνες τον λένε και Αλωνάρη, Γυάλινο, Φουσκόμηνα. Το μήνα αυτόν αρχίζει το αλώνισμα. Οι γιορτές των Άγιων Αναργύρων και του Αι-Λια είναι οι πιο σημαντικές.
Παροιμίες:
α)Ο Θεριστής θερίζει , ο Αλωνάρης αλωνίζει κι ο Αύγουστος ξεχωριζει.
β)Από τ' Αι-Λιος ο καιρός γυρίζει αλλιώς.

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ
Kαι ο μήνας αυτός πήρε την ονομασία του από τον Ιούλιο Καίσαρα. Αλλιώς τον λέει ο λαός Δριμάρη. Οι γεωργοί ασχολούνται με τον τρύγο. Η γιορτή του Δεκαπενταύγουστου εορτάζεται με κάθε επισημότητα, κυρίως στην Τήνο.
Παροιμίες :
α) Αύγουστε, καλέ μου μήνα, να΄ σουν δυο φορές το χρόνο
β) Από Αύγουστο χειμώνα κι από Μάρτη καλοκαίρι.

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ
Ο λατινικός αριθμός septem (7) έδωσε το όνομά του στο Σεπτέμβριο . Λέγεται και Σταυρός, Σποριά, Τρυγητής. Ο τρύγος συνεχίζεται, αρχίζει η σπορά και το όργωμα. Η ύψωση του Τιμίου Σταυρού είναι η σημαντικότερη γιορτή του.
Παροιμίες:
α) Βοηθάει ο Αι- Γιάννης και ο Σταυρός, γιομίζει το αμπάρι κι ο ληνός.
β) Θέρος, τρύγος, πόλεμος.

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ
Ο λατινικός αριθμός October (8) έδωσε το όνομά του στον Οκτώβριο που λέγεται και αλλιώς και Σπαρτός, Αγιοδημήτρης. Έχει δύο μεγάλες γιορτές., του Αγίου Δημητρίου και την 28η . Οι αγροτικές εργασίες είναι σπορά δημητριακών και συγκομιδή εσπεριδοειδών.
Παροιμίες:
α) Αν δε χορτάσει ο Οκτώβριος τη γη, πούλησε τα βόδια σου και αγόρασε σιτάρι. β) Αι- Δημητράκη, μικρό καλοκαιράκι.

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ
Όπως και οι δύο προηγούμενοι μήνες, ο Νοέμβριος ονομάστηκε έτσι από το λατινικό αριθμό novem (9). Αλλιώς ονομάζεται Βροχάρης, Κρασομήνας, Παχνιστής. Ξεκινάει το μάζεμα της ελιάς, το μάζεμα των ζώων και βγαίνουν καρποί, κάστανα, καρύδια, σταφίδες, αμύγδαλα. Ο μήνας αυτός έχει πολλές γιορτές: Μιχαήλ και Γαβριήλ, Εισόδια της Θεοτόκου, Αγίας Αικατερίνης, Αγίου Ανδρέα.
Παροιμίες:
α) Σ' τσι τριάντα, τ' Αγι-Αντριός, αντριεύεται το κρύο.
β) Ο Νοέμβρης έκλεισε, τα ζευγάρια είν΄ στο στάβλο κι ούτε ζευγάς στον κάμπο.

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ
Ήταν ο πρώτος μήνας του ρωμαϊκού ημερολογίου και ονομάστηκε έτσι από το λατινικό αριθμό decem (10). Ο λαός μας τον λέει και Χριστουγεννιάτη, Χιονιά, Βρομαλίτη. Σχετικές είναι και οι παροιμίες που λένε:
α) Χιόνι του Δεκεμβρίου, χρυσάφι του καλοκαιριού.
β) Δεκέμβρη μου, με πάγωσες και πώς να ξεπαγιάσω. Συνεχίζεται το μάζεμα των ελιών, των εσπεριδοειδών και σπέρνονται χορταρικά. Η γιορτή των Χριστουγέννων με τα τόσα έθιμα και τις τόσες παραδόσεις χαρακτηρίζει ολόκληρο το μήνα.